English
Griselda Gambaro

Griselda Gambaro (ur. 1928) – nestorka argentyńskiej dramaturgii, a także autorka utworów dla dzieci i esejów oraz powieści i krótkich form prozatorskich, które często sama przetwarza na sztuki teatralne. Debiutowała w 1963 roku zbiorem opowiadań Madrigal en la ciudad (Madrygał w mieście). Jedno z nich – Las paredes (Ściany) – przerobiła na sztukę, która jeszcze w tym samym roku zdobyła pierwszą nagrodę w konkursie zorganizowanym przez Stowarzyszenie Teatrów Niezależnych argentyńskiego miasta Santa Fe. Adaptowane na scenę tytułowe opowiadanie El desatino (Niedorzeczność) z kolejnego tomu zyskało w 1965 roku tytuł najlepszego utworu scenicznego argentyńskiego autora, przyznawany przez czasopismo „Teatro XX”. Od tamtej pory Gambaro napisała ponad czterdzieści sztuk teatralnych i ponad piętnaście powieści, stając się jednym z najbardziej cenionych autorów w swoim kraju. Przez znaczną część życia Gambaro tworzyła w warunkach wzmożonej cenzury, wprowadzonej po wojskowych zamachach stanu, jakie miały miejsce zarówno na początku jej literackiej drogi (w 1966 roku), jak i w latach 1976-1983, częściowo spędzonych w Barcelonie na emigracji. Nie mogąc wypowiadać się wprost, zwróciła się ku teatrowi absurdu, podejmującemu uniwersalne problemy w sposób metaforyczny. W swojej twórczości porusza w zasadzie jeden i ten sam temat wzajemnych relacji między katem a ofiarą, z góry jakby predestynowanych do swojej roli. Może właśnie dlatego jej utwory stały się w Argentynie lekturą obowiązkową dla studentów prawa, specjalizujących się w dziedzinie wiktymologii. Poza Argentyną i krajami Ameryki Łacińskiej, jej sztuki grywane są w USA, Anglii, Włoszech i Hiszpanii, jednak największym powodzeniem cieszą się we Francji. W Polsce pisarstwo Gambaro starała się popularyzować tłumaczka Julia Cortazara, Zofi a Chądzyńska, która przełożyła i opublikowała jej sztukę z 1967 roku Na wsi („Literatura na Świecie” 1977, nr 5) oraz powieść Bóg nie lubi szczęśliwych (Wydawnictwo Literackie, Kraków 1984). Jednoaktówka Łaska z 1975 roku w tłumaczeniu Marty Jordan ukazała się drukiem w miesięczniku „Scena” (1978, nr 12); zamieszczony w niniejszym tomie tekst stanowi poprawioną wersję tamtego przekładu.

« Wróć do listy książek

Tego autora
Raróg. Dwie sztuki z Argentyny